خانه » اصول دین » نبوت » نبوت عامه » راه شناخت انبیا

راه شناخت انبیا

راه شناخت انبیاء

۱ ) مقدمه

اساساً در بحث نبوت بایستی ابتدا سوال شود که چرا نبوت پیغمبر اکرم (ص) حق است؟ و به طور کلی راه شناخت انبیا چیست؟

ممکن است در نگاه اول بحث معجزه مطرح شود اما بایستی دقت شود که این پاسخ به تنهایی کافی نیست چرا که امکان انجام امور خارق العاده از بشر عادی نیز امکان پذیر است لذا این ادعا نمی تواند کافی عنوان گردد.

پس ابزار ما برای شناخت نبی چیست؟ این ابزار تجربه و عقل ماست. ما میتوانیم تجربه کنیم و درنهایت با استعانت از عقل به حقیقت دست یابیم.

۲ ) بکارگیری عقل و تجربه در مسیر شناخت نبی

باید توجه داشت که معجزه بایستی در سنخ ما و درمحدوده محسوسات ما باشد، بنابراین ابزار ما عقل ما و تجربه ماست. حال سوال اساسی اینجاست که عقل و ما تجربه ما چگونه می تواند به شناخت نبی دسترسی پیدا نماید؟

۱ -۲ ) تحدی طلبی انبیا

اولین ادعای انبیا تحدی طلبی است. در قرآن تحدی طلبی در ارتباط با پیغمبر مطرح می شود.

سوره البقره

فَإِن لَّمْ تَفْعَلُواْ وَ لَن تَفْعَلُواْ فَاتَّقُواْ النَّارَ الَّتىِ وَقُودُهَا النَّاسُ وَ الحِْجَارَهُ  أُعِدَّتْ لِلْکَافِرِینَ(۲۴)

پس اگر نکردید- و هرگز نمى‏توانید کرد- از آن آتشى که سوختش مردمان و سنگها هستند، و براى کافران آماده شده، بپرهیزید. (۲۴)

سوره الاسراء

قُل لَّئنِ‏ِ اجْتَمَعَتِ الْانسُ وَ الْجِنُّ عَلىَ أَن یَأْتُواْ بِمِثْلِ هَاذَا الْقُرْءَانِ لَا یَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَ لَوْ کاَنَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِیرًا(۸۸)

بگو: «اگر انس و جن گرد آیند تا نظیر این قرآن را بیاورند، مانند آن را نخواهند آورد، هر چند برخى از آنها پشتیبان برخى [دیگر] باشند.» (۸۸)

خداوند به ما قدرت انتخاب داده است. انبیا در اثبات ادعای نبوت عجله ندارند. معجزه موضوعیت ندارد بلکه طریقیت دارد. خداوند متعال به ما اجازه تفکر در معجزه پیغمبر و تفکر و تامل در آن را داده است.

عقل یک سری احکام را صادرنموده و حسن و قبح و ذاتی را تشخیص می دهد. حال عقلا بر اساس این حسن و قبح ذاتی رفتار می نمایند. بنابراین خداوند اختیار و درنگ را برای پذیرش نبوت می پذیرد.

۲ -۲ ) خصوصیات معجزه بعنوان نشانه اصلی برای شناخت نبی

معجزه و خرق عادت به تنهایی نمی تواند اثبات بر مدعای نبوت پیغمبر باشد بلکه باید دارای ۳ خاصیت اصلی باشد:

  • نبی بایستی برای معجزه خود تحدی طلبی نماید.
  • پیامبر پذیرش هماوردطلبی را داشته باشد.
  • پیامبر به ایمان آورندگان، اختیار تامل و تفکر و درنگ بدهد. البته این مهلت نبایتی با تراخی همراه باشد.

غیر از این ۳ دلیل عقلی، ۳ دلیل قرینه ای نیز وجود دارد.

دلیل ما را به سمت هدف راهنمایی می کند درحالیکه دلایل قرینه ای اطمینان قلبی در دستیابی به هدف را در ما ایجاد می نماید. قرائن در کنار دلایل آن را محکم مینماید حال این قرائن میتواند قبل و یا بعد از معجزه باشد.

قراین بحث نبوت:

  • خصوصیات و مشخصه های اخلاقی بارز در نبی وجود داشته باشد (صداقت و …)
  • پیشگویی انبیا گذشته
  • ارهاصات انبیاء (امور عجیب اتفاق افتاده قبل از اعلام نبوت پیامبر)

نبی بایستی سابقه صدق و راستی داشته باشد. پولس یک شکنجه گر مسیحی بوده است که بعدها بعنوان رسول عیسی مسیح (ع) عنوان شده است و بنابراین قاعده وی نمی تواند رسول واقعی باشد.

ارهاصات در زبان عربی ریشه ندارد. ارهاصات النبی یعنی نشانه هایی که در نبی قبل از نبوت برای خود نبی حادث می شود. نظیر ارهاصاتی که قبل از تولد پیغمبر ایجاد شده است (بعنوان مثال برای حضرت عبدالمطلب که از دیدگاه شیعه نبی بوده است).  ارهاصات النبی قلب انسان را در حقانیت ادعای وی تقویت می نماید. تاریخ نمی تواند حجت بر پیغمبری نبی باشد بلکه تاریخ دلیل قرینه ای بر اثبات ادعای مدعای نبی است و بعد از قبول نبی می تواند بکارگرفته بشود. تاریخ می تواند خدشه دار بشود چراکه همیشه اشکال تراشان به دنبال گزارش بی طرفی در اثبات ادعای تاریخ هستند.

سوره الحجر

وَ مَا یَأْتِیهِم مِّن رَّسُولٍ إِلَّا کاَنُواْ بِهِ یَسْتهَْزِءُونَ(۱۱) کَذَالِکَ نَسْلُکُهُ فىِ قُلُوبِ الْمُجْرِمِینَ(۱۲) لَا یُؤْمِنُونَ بِهِ  وَ قَدْ خَلَتْ سُنَّهُ الْأَوَّلِینَ(۱۳)وَ لَوْ فَتَحْنَا عَلَیهِْم بَابًا مِّنَ السَّمَاءِ فَظَلُّواْ فِیهِ یَعْرُجُونَ(۱۴) لَقَالُواْ إِنَّمَا سُکِّرَتْ أَبْصَارُنَا بَلْ نحَْنُ قَوْمٌ مَّسْحُورُونَ(۱۵)

و هیچ پیامبرى برایشان نیامد جز آنکه او را به مسخره مى‏گرفتند. (۱۱)بدین گونه آن [استهزا] را در دل بزهکاران راه مى‏دهیم، (۱۲) [که‏] به او ایمان نمى‏آورند، و راه [و رسم‏] پیشینیان پیوسته چنین بوده است. (۱۳)و اگر درى از آسمان بر آنان مى‏گشودیم که همواره از آن بالا مى‏رفتند، (۱۴) قطعاً مى‏گفتند: «در حقیقت، ما چشم‏بندى شده‏ایم، بلکه ما مردمى هستیم که افسون شده‏ایم.» (۱۵)

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *